هېپتاليان، يفتاليان، یفتلیان يا سپين هونيان هغه خلک وو چې د پينځمې زېږديزې پېړۍ څخه تر اتمې زېږديزې پېړۍ په منځنۍ اسيا کې اوسېدل او د ختيځو اریایي هونيانو د لويې ډلې يوه برخه وو، د منځنۍ اسيا له ځمکو د هندوکش شمالي سيمو تخار او باختر ته د امو تر سيند راپورې وتل. دوی د هېپتاليانو په نامه يوه سترواکي د کيداريانو په ماتولو سره رامنځته کړه چې له ۴۵۰-۵۶۰ (۴۵۵-۵۶۵) پورې يو ستر پوځي ځواک وو، تر هغې چې دوی د لومړي تورک خاگانات او ساسانيانو گډو ځواکونو له خوا ماتې وخوړه.

هېپتاليانو ځانونه اېبودال ēbodālo (باختري ليکدود: يوناني ليکدود: ηβοδαλο) بلل چې د دوی په ليکنو، معمولاً سکو کې (ηβ, eb) ته رالنډ شوی دی.

استاد قدرت الله حداد فرهاد يفتاليان يا هېپتاليان ابداليان بللي چې د اريايانو يوڅانگه يې گڼي چې په ۴۲۵ ز کال شاوخوا يې د تخارستان پاچاهي په لاس کې وه. د دې ترڅنگ پوهاند عبدالحی حبيبي هم يفتل-هبتل -ابدال بولي چې وروسته په ابداليانو نومول شوي دي( بشپړه ليکنه...)

• ۴ مارچ ۲۰۲۶: د امریکا او اسراییل په ګډ برید کي د ایران ستر مذهبي مشر ایت الله خامنه اي ووژل سو.
• ۱ فبروري ۲۰۲۶: بلوڅ خپلواکي غوښتونکو د هیروف ۲ عملیاتو تر چتر لاندي د بلوچستان د پلازمېني کوټې ښار په ګډون پر ۱۲ ښارونو بریدونه ترسره کړي، او لسګونه پاکستاني پوځیان او چارواکي یې وژلي دي.

• ۳ جنوري ۲۰۲۶: د وېنزویلا پر پلازمېنه د یو برید په پایله کي ددغه هېواد ولسمشر او مېرمن یې د متحده ایالاتو له لوري ژوندي ونیول شول، او تمه ده چي په امریکا کي به محکمې ته وړاندي شي.
• ۳۱ ډیسمبر ۲۰۲۵: د بنګله دېش پخوانۍ لومړۍ وزیره خالده ضیاء مړه سوه.
• ۳۰ ډیسمبر ۲۰۲۵: د سوریې حکومت خپله نوې کرنسۍ رسما بازار ته وړاندي کړه، چي د پخواني ولسمشر بشار الاسد انځور ترې لیري کړل سوی دی.
• ۲۹ ډیسمبر ۲۰۲۵: د حماس ویاند او نوموتی اتل ابو عبیده د اسراییلي ځواکونو په برید کي شهید سو.
• ۲۷ ډیسمبر ۲۰۲۵: اسراییلو د سومالي لېنډ په نوم له سومالیا بېل غوښتونکې سیمه د خپلواک اسلامي هېواد په توګه په رسمیت وپیژندله.
• ۱۴ ډیسمبر ۲۰۲۵: د اسټرالیا په پلازمېنه سیډني کي پر یهوادنو باندي د یو برید له امله ۲۰ تنه یهودان مړه او یو شمېر ټپیان سول.
• ۹ ډېسمبر ۲۰۲۵: د متحده ايالاتو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د مهاجرتونو د محدودولو د اعلان سره سم امریکا د ٥٠ ایرانیانو یوه ډله د ایروزونا ایالت څخه په چارټر الوتکه کې تهران ته واستوله او د ٥٥ ایرانیانو یوه بله ډله په راروانو ورځو کې له دې هېواده باسي.
• ۱۶ اکتوبر ۲۰۲۵: پر ډیورنډ کرښه تر خونړیو نښتو وروسته افغانستان د پاکستان په ټینګار او غوښتنه پر ۴۸ ساعته اوربند هوکړه وکړه.
• ۳۱ جولای ۲۰۲۵: د فوټبال د ملي لوبډلي تکړه لوبغاړی؛ قاسم جان اتل په کندهار کې وفات سو.
• ۱۱ مارچ ۲۰۲۵: د جعفر ایکسپریس بريد؛ بلوڅ وسله‌والو شاوخوا ۱۰۰ پاکستاني پوځیان وتښتول.
• ۲۰۲۵ فبرورۍ ۴ مه : کریم اغا خان؛ د اسماعيلي شیعه‌ګانو ۴۹م امام د ۸۸ کلونو په عمر د پرتګال په پلازمېنه لزبن کې مړ شو.