Denetçi politikası

This page is a translated version of the page CheckUser policy and the translation is 100% complete.

Bu sayfa denetçi erişimi hakkında bilgi sağlar ve kullanım politikasını açıklar. Denetçilik, Eylül ve Ekim 2005'te tartışıldı ve Kasım 2005'te hayata geçirildi.

Aşağıdaki sayfa küresel politikanın Türkçe dilinde çevirisidir.
Bu sayfanın orijinal İngilizce versiyonu ile bu çevirisi arasında herhangi bir anlam veya yorum farklılığı olması durumunda, orijinal İngilizce versiyonun öncelikli olduğunu lütfen unutmayın.
Bu sayfa topluluk tarafından geliştirilerek ve onaylandı ve tüm projelerle uyumlu olması zorunludur. Öncesinde topluluk onayı olmaksızın düzenlenmemelidir.

Yasal nedenler ve güvenlik sebepleriyle, Wikimedia Vakfı bu sorumluluk için iki faktörlü kimlik doğrulamasının gerekli olduğuna karar verdi. This is also enforced by the software (users who don't have 2FA enabled will not be able to use their permissions).

Denetçi durumu

Denetçi, "denetçi" izni olan kullanıcılar için hazırlanan özel bir arayüzdür. Bir vikide denetçi konumunda olan bir kullanıcı, aynı vikide (tüm vikilerde değil), bir kullanıcının bir başka kullanıcının kuklası olup olmadığını denetleyebilir. Bu özelliği kullanan kullanıcılar şunları yapabilir:

Bir kullanıcının hangi IP adresleri üzerinden bir Wiki'de değişiklik yaptığının, kayıtlı bir işlem yaptığının ya da şifre değiştirdiğinin belirlenmesi.
Belirli bir IP adresinden (bir hesapla oturum açmış kullanıcılar dahil) Wikimedia wiki'de gerçekleştirilen tüm düzenlemeleri, kaydedilen eylemleri, oturum açma denemelerini ve şifre sıfırlamalarını belirleyin;
Kontrol edilen hesabın MediaWiki arayüzünü kullanarak herhangi bir kullanıcıya bir e-posta gönderip göndermediğini belirler. Etkinliğin zamanı kaydedilir, hedef e-posta adresi ve hedef hesap gizlenir.

Bu bilgiler sadece kısa bir periyot (şimdilik 90 gün), saklandığı için ondan önce yapılmış olan değişiklikler denetçi arayüzü üzerinden gösterilmeyecektir. Kimin bu araç ile hangi sorguları yaptığının bir kaydı tutulur. Bu kaydı, denetçi izni olan diğer kullanıcılar görebilir:

06:37, 05 Mart 2026 CheckUser got IP addresses for Example (talk | contribs | block) (a very good reason for looking at their IPs)
06:37, 05 Mart 2026 CheckUser got users for 127.0.0.1 (another good reason)

Kullanım kılavuzu için bakınız: Help:CheckUser

Aracın kullanımı

Araç, vandalizmle mücadele, spam, çorap kukla tacizini kontrol etme ve projenin bozulmasını sınırlama amaçlı kullanılacaktır. Sadece herhangi bir Wikimedia projesine zarar gelmesini önlemek için kullanılmalıdır.

Araç içerik anlaşmazlığında, politik kontrol amacıyla, editörler üzerinde baskı kurmak veya anlaşamadığınız bir editörü tehdit etmek için kullanılmamalıdır. Bir kullanıcıyı araştırmak için Denetçi araçlarını kullanmak için geçerli bir neden olmalıdır. Politikalara aykırı olarak (örneğin, herhangi bir pozisyon için çifte oy, görünür desteği artırmak veya veya engelleme veya yasaklardan kaçmak için) kullanılmadıkları sürece alternatif hesapların yasak olmadığını unutmayın.

İzlenen kullanıcıyı bundan haberdar etmek mecburi değildir, ancak denetçi kullanıcıya bunu uygun gördüğü takdirde söyleyebilir. Benzer şekilde, topluluğu haberdar etmek de mecburi değildir ancak gizlilik politikasının hükümlerine uyulduğu sürece yapılabilir.

Bazı vikilerde, bir editörün IP numarasının kontrolü, kendi isteği üzerine suçsuzluğunu kanıtlamak amacıyla da yapılabilir. Bununla birlikte, bu durumlarda bir denetleme talep etmenin bazen davayı bozma girişiminin bir parçası olduğunu unutmayın.

Gizlilik politikası

Ana maddeler: Gizlilik politikası and Umumi olmayan kişisel verilere erişim politikası

Wikimedia projelerinde, gizlilik ilkelerinin göz önünde tutulması çok önemlidir. Birisi davranışları ile açık şekilde ilkeleri bozmadığı sürece (örn., büyük çapta bir bot vandalizmi ya da spam), IP numarasını, yerini veya kimliğini belirlemeye yeterli diğer bilgilerini açığa çıkarmak da benzer şekilde gizlilik politikasının ihlalidir.

Bilgi açıklaması

Kullanıcı tacizde bulunsa bile, mümkünse kişisel bilgileri açıklamamak en iyisidir.

Genellikle IP'leri açığa vurmayın. Sadece aynı ağ/aynı ağ değil veya benzeri bilgiler verin. Ayrıntılı bilgi verilirse, bilgileri verdiğiniz kişinin güvenilir bir kişi olduğundan ve kendisinin bunu açıklamayacağından emin olun.
Bir kullanıcı bir yerden olduğunu söyler ve IP adresi bunu doğrularsa, gerekirse bunu onaylamak için kişisel bilgileri serbest bırakılmaz.
Herhangi bir şüpheniz varsa, ayrıntı vermeyin.

Denetçiliğe erişim

Yalnızca kahyalar, bağımsız hakemler, bazı Wikimedia Vakfı personeli ve çok az sayıda başka kullanıcının tüm vikilerde denetçi arayüzüne erişimine izin verilir. Kullanıcılar yalnızca yerel olarak denetçi durumuna sahip olabilir (bağımsız hakemler ve erişimi olan vakıf personeli hariç).

Bir projede yerel denetçiler varsa, kontroller genellikle bunlar tarafından yapılmalıdır. Acil durumlarda veya (çapraz-viki vandalizmi durumunda olduğu gibi) çok projeli denetçi kontrolleri için, kahyalar yerel kontrolleri yapabilirler. Kahyalar kontrolleri tamamladıktan sonra projelerde kendi denetçi erişimini kaldırmalı ve yerel denetçilere veya denetçi e-posta listesine bildirmelidir.

Bir proje için yerel denetçi yoksa, denetimlerin yapılması için kahyalara isteklerin yapılması gerekir (örneğin, "X kullanıcısı, Y kullanıcısının bir kuklasıdır"). Bunu yapmak için Steward requests/Checkuser sayfasında bu kullanıcıları listeleyin ve denetleme nedeninin açıklayın (bağlantılarla birlikte). İsteğin niteliğine bağlı olarak, kahya bunu reddedebilir, daha fazla bilgi isteyebilir veya söz konusu kullanıcıların aynı IP'ye, aynı proxy'ye, aynı ağa, aynı ülkeye ait olduğu veya tamamen ilişkisiz oldukları şeklinde cevap verebilir (kullanıcı için kahyanın kesin olarak ne söylemesi gerektiği tartışmaya bakınız.)

Yerel denetçi ataması

Her vikide, denetçi yetkisine sahip en az iki kullanıcı olmalı veya hiç olmamalıdır. Bu sayede karşılıklı olarak birbirlerinin eylemlerini denetleyebilir ve onaylayabilirler. Sadece bir denetçi yetkisine sahip kullanıcının kaldığı (diğer kullanıcı(lar)ın yetkisinin kaldırıldığı veya bu kullanıcıların yetki süresinin dolduğu) bir vikide, topluluk ivedilikle yeni bir denetçi atamalıdır (bu sayede denetçi sayısı en az iki olmuş olur).

Hakem kurulu olan vikilerde, en az 25-30 üyenin desteğiyle seçilen adaylar doğrudan hakem kurulu tarafından denetçi olarak atanır. Kabul edildikten sonra hakem kurulunun bir üyesi adayı Kahya istekleri/İzinleri sayfasında listelemelidir.

Hakem kurulu olmayan bir vikide veya bağımsız seçimlerin tercih edildiği bir projede topluluk, fikir birliği ile yerel denetçi (kahyalar, yerel denetçi olarak sayılmaz) atayabilir. Denetçilik için aday olan kullanıcı isteğini yerel topluluk içinde yapmalı ve bunu doğru şekilde ilan etmelidir (köy çeşmesi, e-posta listesi, özel istek sayfası vb.). Aday olan kullanıcı, gizlilik ilkesini bilmelidir. Yerel toplulukta en az 25-30 kullanıcının oy kullandığı ve fikir birliğinin (%70-%80 oranında destek oranı olmalı ya da çoklu seçimlerde en yüksek oy) sağlandığı adaylıktan sonra aday, topluluk kararının olduğu sayfaya link vererek kendisini Kahya istekleri/İzinleri sayfasında listelemelidir. Bir vikide en az iki denetçi seçimi için yetersiz sayıda oy varsa, o vikide denetçi olmayacaktır.

E-posta listesi

Tüm kahyaların ve denetçilerin erişiminin olması gereken kapalı bir e-posta listesi (CheckUser-l) vardır. Erişmek için liste moderatörlerine e-posta gönderin. Verilerin ne anlama geldiğinden emin değilseniz, yardım, fikir ve ikinci görüş istemek için bu e-posta listesini kullanın.

IRC kanalı

IRC kullanan tüm kahyaların ve denetçilerin erişebilmesi gereken özel bir IRC kanalı (#wikimedia-checkuser^bağlan) vardır. Bu kanal, e-posta listesiyle aynı amaca hizmet eder ancak gerçek zamanlıdır. Erişim elde etmek için herhangi bir kanal üyesine başvurun; bir kanal yöneticisi size kalıcı erişim izni verecektir. Erişim elde etmek için yardıma ihtiyacınız varsa bir kahyaya sorun.

Erişimin kaldırılması

Denetçi özelliğine sahip herhangi bir kullanıcı bir seneden daha fazla aktif olmazsa denetçi özelliğinin geri alındığını görecektir.

Bu aracın kötü niyetle kullanılması durumunda, kahya ya da denetçi ayrıcalığına sahip diğer kullanıcı bu özelliği kaldıracaktır. Bu durum özellikle, ciddi bir durum olmadan (bağlantılar ve kötü davranış kanıtları gibi) kullanıcılar üzerinde rutin olarak kontroller yapılması halinde oluşur.

Denetçi özelliğinin kötü niyetle kullanılma durumu önce yerel vikide tartışılmalıdır. Hakem kurulu olan vikilerde, hakem kurulu bu özelliğinin geri alınıp alınamayacağına karar verebilir. Hakem kurulu olmayan vikiler ise, özelliğin geri alınması için oylama yapabilir.

Denetçi yetkisi, Kamuya Açık Olmayan Bilgilere Erişim Politikası veya Gizlilik Politikası ihlallerine ilişkin şikayetler, tüm Wikimedia projeleri için bağımsız hakem kurulu tarafından ele alınmaktadır.

CheckUser erişimine sahip kullanıcılar

Edit (last updated: 2026-03-01)

Everywhere

Stewards – upon request or their own initiative, stewards use it by briefly granting the right to themselves; this is logged (see global group)
Some Staff members of the Wikimedia Foundation (see global group)
Members of the Ombuds commission (see global group):
1. Ameisenigel
2. Arcticocean
3. Emufarmers
4. Faendalimas
5. Nehaoua
6. Renvoy
7. Revi C.
8. RoySmith
9. Teles
10. Zafer
Members of the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (see global group) have the technical ability to view the checkuser log:
1. Ajraddatz
2. Barkeep49
3. BRPever
4. Civvì
5. Dbeef
6. Ghilt
7. Ibrahim.ID
8. Luke081515

Denetçi durumu

Aracın kullanımı

Gizlilik politikası

Bilgi açıklaması

Denetçiliğe erişim

Yerel denetçi ataması

E-posta listesi

IRC kanalı

Erişimin kaldırılması

CheckUser erişimine sahip kullanıcılar

Everywhere

Arabic Wikipedia

Bengali Wikipedia

Catalan Wikipedia

Czech Wikipedia

Danish Wikipedia

Dutch Wikipedia

English Wikibooks

English Wikinews

English Wikipedia

English Wikivoyage

English Wiktionary

Finnish Wikipedia

French Wikipedia

German Wikipedia

Hebrew Wikipedia

Hungarian Wikipedia

Indonesian Wikipedia

Italian Wikipedia

Japanese Wikipedia

Korean Wikipedia

Persian Wikipedia

Polish Wikipedia

Portuguese Wikipedia

Russian Wikipedia

Serbian Wikipedia

Simple English Wikipedia

Slovene Wikipedia

Spanish Wikipedia

Swedish Wikipedia

Thai Wikipedia

Turkish Wikipedia

Ukrainian Wikipedia

Vietnamese Wikipedia

Wikimedia Commons

Wikispecies

Meta

Wikidata

Ayrıca bakınız